كلمه « عزير » نام همان شخصى است كه يهود او را به زبان عبرى خود « عزرا » مىخوانند ، و در نقل از عبرى به عربى اين تغيير را پذيرفته است ، هم چنان كه نام « يسوع » وقتى از عبرى به عربى وارد شده به صورت كلمه « عيسى » درآمده ، و بطورى كه مىگويند كلمه « يوحنا » ى عبرى در عربى « يحيى » شده است . و اين عزرا همان كسى است كه دين يهود را تجديد نمود ، و تورات را بعد از آنكه در واقعه بخت النصر پادشاه بابل و تسخير بلاد يهود و ويران نمودن معبد و سوزاندن كتابهاى ايشان به كلى از بين رفت دوباره آن را به صورت كتابى برشته تحرير درآورد . بخت النصر مردان يهود را از دم تيغ گذرانيد و زنان و كودكان و مشتى از ضعفاى ايشان را با خود به بابل برد و نزديك يك قرن در بابل بماندند ، تا آنكه بابل به دست كورش كبير پادشاه ايران فتح شد و عزرا نزد وى رفته و براى يهوديان تبعيدى شفاعت نمود . و چون عزرا در نظر كورش صاحب احترام بود ، تقاضا و شفاعتش پذيرفته شد و كورش اجازه داد كه يهود به بلاد خود باز گردند و توراتشان از نو نوشته شود . و با اينكه نسخه هاى تورات به كلى از بين رفته بود عزرا در حدود سنه 457 قبل از ميلاد مسيح مجموعه اى نگارش داد و بنام تورات در ميان يهود منتشر نمود . صرفنظر از اينكه همين مجموعه هم در زمان « انتيوكس » پادشاه سوريه و فاتح بلاد يهود ، يعنى در حدود سنه 161 قبل از ميلاد باز به كلى از بين رفت ، حتى مامورين وى تمامى خانه ها و پستوها را گشته ، و نسخه هاى مجموعه عزرا را يافته و سوزاندند و بطورى كه در تاريخ ضبط شده در منزل هر كس مىديدند صاحب آن را اعدام و يا جريمه مىكردند ، الا اينكه يهود به همان جهت كه عزرا وسيله برگشت ايشان به فلسطين شد ، او را تعظيم نموده و به همين منظور او را پسر خدا ناميدند . حال آيا اين نامگذارى مانند نامگذارى مسيحيان هست كه عيسى را پسر خدا ناميده‌اند و پرتوى از جوهر ربوبيت در او قائلند ، و يا او را مشتق از خدا و يا خود خدا مىدانند ، و يا اينكه از باب احترام او را پسر خدا ناميده‌اند ، هم چنان كه خود را دوستان و پسران خدا خوانده - و به نقل قرآن - گفته‌اند : « نَحْنُ أَبْناءُ اللَّه وَأَحِبَّاؤُه » براى ما معلوم نشده ، و نمىتوانيم هيچ يك از اين دو احتمال را به ايشان نسبت بدهيم . چيزى كه هست ظاهر سياق آيه بعد از آيه مورد بحث كه مىفرمايد : * ( « اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَرُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّه وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ » ) * اين است كه مرادشان معناى دوم است . بعضى از مفسرين « 1 » گفته‌اند : عقيده به اينكه عزير پسر خدا است كلام پاره اى از

--> ( 1 ) تفسير المنار جلد 10 ص 327